bedenin-degil-zihnin-hikayesi-vajinismus

Günümüzde pek çok kadının karşılaştığı cinsel işlev bozukluklarından biri olan vajinismus, sadece bedensel bir sorun olarak değil, aynı zamanda zihinsel ve duygusal düzeyde de derin etkilere sahip bir durumdur. Bu yazıda, vajinismusun psikolojik boyutuna odaklanarak, bu sorunla başa çıkmak için izlenen psikolojik yaklaşımları ele alacağız.

Vajinismus Nedir?

Vajinismus, cinsel birleşme denendiğinde istemsiz kasılmaların meydana geldiği, çoğu zaman cinsel birleşmeyi imkansız hale getiren bir durumdur. Bu kasılmalar genellikle vajinanın dış kısmını çevreleyen kaslarda gerçekleşir ve genellikle korku ve kaygılarla birlikte ortaya çıkar. Vajinismusun fiziksel belirtileri arasında kasılmaların yanı sıra bacakların kapanması, titreme, çarpıntı, terleme gibi belirtiler de bulunabilir. Ancak vajinismusun asıl nedeni, genellikle zihinsel ve duygusal düzeyde yaşanan korkular ve kaygılardır.

Vajinismusun Psikolojik Kökenleri

Vajinismusun psikolojik kökenleri, genellikle kadının cinsellikle ilgili yanlış inançlar, tabular ve toplumsal baskılarla ilişkilendirilir. Özellikle geleneksel toplumlarda, cinsellikle ilgili yaygın yanlış inanışlar ve korkular, vajinismus gelişimine zemin hazırlayabilir. Bekâretin ve ilk cinsel deneyimin korkulu bir olay olarak sunulması, vajinismus riskini artırabilir. Ayrıca, geçmişte yaşanan cinsel taciz gibi travmatik deneyimler de vajinismusun altında yatan nedenler arasında yer alabilir.

Vajinismusla Başa Çıkma: Psikolojik Yaklaşımlar

Vajinismusla başa çıkmak için en etkili yol, psikolojik yaklaşımlarla bu sorunu ele almaktır. Cinsel terapi ve bireysel psikoterapi süreçleri, vajinismus tedavisinde oldukça etkili sonuçlar sunmaktadır.

  1. Bireysel Terapi: Vajinismus yaşayan kadınların bireysel psikoterapi desteğine başvurmaları durumda kendisinin yaşadığı korkular, kaygılar ve varsa geçmişteki travmatik yaşantılar ele alınır. Sorunun kökeni, danışanın ruhsallığı doğrultusunda terapist ile danışanın işbirliği ile birlikte anlamlandırılır.
  2. Cinsel Terapi: Cinsel terapi, vajinismus tedavisinde kullanılan ve semptomların giderilmesi için işlevsel bir terapi türüdür. Cinsel terapi genellikle çift görüşmeleri şeklinde de yürütülür ve çiftin cinsel sağlıkla ilgili bilgilendirilmesi, yanlış inanışların düzeltilmesi ve kademeli olarak kasılmanın ve korkuların üzerine gidilmesini içerir.

Bireysel Terapi Sürecinde Vajinismus ve Psikanalitik Yaklaşım

Gerekli kontroller yapıldıktan sonra vajina kuruluğu, idrar yolu enfeksiyonları ya da kanser gibi bedensel sebepler bulunmuyorsa vajinismus, psikolojik kökenli bir zorlantıdır. Psikoterapi yaklaşımları arasından psikanalitik ekol, bedensel ve psikolojik zorlantıları çocukluk yaşantıları, anne-baba ile ilk deneyimler ve bilinçdışı süreçler ışığında ele alır.

Freudiyen yapısal modelde zihin; id, ego ve süperego olmak üzere üç katmandan oluşur ve bunların karşılığı alt benlik, benlik ve üst benliktir. Üst benlik, çocuğun davranışlarının aileden ve çevreden gelen geri bildirimleri sonucunda oluşur ve otorite, yasaklar, kurallar, günah ve vicdan gibi kavramların ebeveynlerin sesleri ışığında içselleştirilmesini sağlar. İçselleştirilen bu kavramlar çocuğun alt benlikten gelen dürtüsel arzularını baskılayıp toplumda var olabilmesini sağlamakla beraber fazla katı bir üst benlik, kişiyi her eyleminde yasaklar, suçluluk, utanç ve cezalandırılma kaygısıyla baş başa bırakır. Vajinismus bu açıdan ele alındığında kadının cinsel arzu ve eylemleri ve tüm bunlara ailenin ve toplumun kadın tarafından içselleştirilmiş bakışı, vajinismusla kendini gösterebilir.

Bazı geleneksel toplumlar ve aile yapıları, kız çocuklarını kadın cinselliğini yasaklayıcı biçimde büyütebilir. Cinsellik yaşayan, haz duyan ve bunu arzulayan kadınlar; kötü, ahlaksız, günahkar gibi sıfatlarla etiketlenebilir, hatta cezalandırılabilir. Çocukluk yıllarından itibaren bu yaklaşımla büyüyen kişilerin erişkin olduklarında cinselliğe yaklaşımlarının etkilenmesi kaçınılmazdır. Benlik yapıları bilinçdışı düzeyde işler, kişiler bilinçte tüm bunların farkında olmasa dahi üst benliğin engelleyici sesi kişinin kulağında eylemlerinde ona eşil eder.

Psike yani ruh ve beden iç içedir ve etkileşim halindedir. Dolayısıyla kişinin ruhsal süreçleri, bedensel semptom olarak da kendini gösterebilir. Vajinismusta katı bir üst benlik, cinselliği imkansızlaştıracak biçimde kişinin kontrolünde olmadan kasların kasılmasına sebep olur. Böylece yasaklanan, eleştirilen ve cezalandırılan cinsel birleşme gerçekleşemez. Kişi geçici ve bilinçdışı bir rahatlama yaşasa dahi bu durum cinsel işlevi, partnerle ilişkiyi ve öz değer algısını olumsuz etkileyebilir.

Vajinismusun Cinsel Terapi Yoluyla Tedavisi: İyileşme Sürecinin Adımları

Vajinismusun cinsel terapi ile tedavisinde izlenmesi muhtemel adımlar aşağıdaki gibidir:

1. Başlangıç Değerlendirmesi ve Hedef Belirleme

Vajinismus tedavisinde cinsel terapi süreci, genellikle bir başlangıç değerlendirmesi ile başlar. Terapist, hastanın semptomlarını, semptomlarına yönelik hikayesini ve yaşamında olumsuz etkilediği alanları anlamak için detaylı bir görüşme yapar. Ardından, terapist ve hasta birlikte tedavi sürecini belirlerler. Vajinismusun iyileşmesi yalnızca cinsel birleşmenin sağlanması demek değil, aynı zamanda birleşmenin kadın için kaygısız, zorlantısız ve acısız biçimde gerçekleşebilmesidir.

2. Eğitim ve Bilgilendirme

Cinsel terapi sürecinde eğitim ve bilgilendirme önemli bir adımdır. Terapist, hastaya psikoeğitim verir ve vajinismusun ne olduğunu, semptomlarının nedenlerini ve tedavi sürecini detaylı bir şekilde açıklar. Ayrıca hastayı cinsel organlar hakkında doğru biçimde bilgilendirir ve bilgi ve inanışlar üzerine konuşmak adına alan açar. Hastanın vajinismusla ilgili endişelerini ve korkularını ele alır.

3. Kas Gevşeme Egzersizleri

Vajinismusun tedavisinde psikolojik desteğin yanında fiziksel egzersizler ile bedeni rahatlarak da tedavi sürecine katkı sağlanır. Bu egzersizler, hastanın vajinal kaslarını fark etmesine ve kontrol etmesine yardımcı olur. Terapist, hastaya kas gevşeme tekniklerini öğretir ve bu teknikleri uygulamayı günlük bir alışkanlık haline getirmesini önerir. Kas gevşeme egzersizleri, hastanın vajinal kaslarını bilinçli bir şekilde gevşetmesini ve cinsel ilişkiye hazırlanmasını sağlar.

4. Kademeli Maruz Bırakma

Cinsel terapinin bir diğer önemli bileşeni kademeli maruz bırakma tekniğidir. Bu teknik, hastanın cinsel birleşmeye olan korkuları üzerine çalışılmasını sağlar ve bunları azaltır. Terapist, hastaya rahatlatıcı teknikler ve nefes egzersizleri gibi stresi azaltıcı yöntemler öğretebilir. Kendini güvende hissettiği bir ortamda hasta, semptomlara yönelik biçimde kademeli olarak maruz bırakılır ve korku ve kaygıların azalması hedeflenir.

5. Partnerle İşbirliği

Cinsel terapi sürecinde, hastanın partneriyle işbirliği yapmak önemlidir. Partner, hastanın tedavi sürecinde destekleyici bir rol oynar ve onun yanında olduğunu hissettirir. Terapist, partneriyle birlikte çiftin iletişim becerilerini güçlendirir ve cinsel ilişkiyle ilgili olumsuz duyguları ele alır. Partner, hastanın tedavi sürecinde ona destek olur ve birlikte iyileşme yolculuğunu paylaşırlar.

6. Takip ve Destek

Cinsel terapi süreci boyunca, hastanın düzenli olarak takip edilmesi ve desteklenmesi önemlidir. Terapist, hastanın ilerlemesini izler ve gerekli gördüğü durumlarda tedavi planını günceller. Aynı zamanda terapist, vajinismusun travmatik bir yaşantı sonucu ortaya çıktığını fark ettiyse ya da hastanın daha derinlikli bir süreçten destek alması gerektiğini düşünürse hastayı psikoterapi sürecine de yönlendirebilir.

Psikoterapi süreci ve cinsel terapi ile vajinismus semptomlarından kurtulmak ve daha derinlikli bir çalışma ile iç farkındalık kazanarak iyileşme sürecine adım atmak mümkündür.

Yazan: Psikolog Fulya Özfidancı

WhatsApp'tan Yaz!
Merhaba 👋

Size nasıl yardımcı olabiliriz?